İnsanların Neden Olduğu İklim Değişikliği: Küresel Soğuma

/ 7 Şubat 2019 / / yorumsuz

Öyle ki, bir bölgenin 60 milyonluk nüfusu yüz yıl içinde 5 milyona inmiş.  Yer Amerika kıtası.  Zaman 16. yüzyıl.  Avrupalı bu yeni keşfedilmiş kıtaya saldırıyor.  Her türlü kaynağa el koyarak.  Önüne geleni kesip biçerek.  Ama mesele yalnızca yerlilerin katliamı değil.  Çok daha önemlisi, yepyeni doğal kaynaklara saldırı aşırı bir iklim değişimi yaratıyor ve milyonlar ölüyor.

 

İnsanların Neden Olduğu İklim Değişikliği: Küresel Soğuma

Çevresel sorunların, küresel dengenin insan tarafından bozulmasının çok yeni bir rezalet olduğunu sanıyorduk.  Oysa bu marifetin hayli eski yaşanmışlıkları varmış.  Baş döndürücü bir araştırma bu şaşırtıcı olguyu ortaya koydu geçtiğimiz günlerde.  Araştırmayı yürütenler İngiltere’den.  University College London’dan.  Çok boyutlu bir çalışma yapmışlar.  Örneğin yüzlerce kaynaktan yararlanıp Amerika kıtasındaki nüfus tahminlerine ulaşmışlar ve bundaki gelişmeyi izlemişler.  Olup biten ve zamanla gelişen senaryo şöyle.

1492’de Avrupalı Amerikan kıtasına ayak basıyor ilk kez.  Orada yerli halkların kurup oluşturmuş olduğu çarpıcı medeniyetler, zengin kültür birikimleri, başarılı yaşam biçimleri var.  60 milyon insan.  O zamanlar dünya nüfusunun %10’u.

Birden ortaya çıkıveren Avrupalının aç ve sömürgeci politikası bu düzeni allak bullak ediyor.  Saldırıyla, baskıyla, acımasızca.  Kısa zamanda.  Varlıklarını, yaşamlarını, düzenleri savunmaya çalışan yerli halkı ezerek, yerinden yurdun ederek, öldürerek.  Daha da ötesinde esir, köle olarak kullanarak.  Yapılı seçkim kültürü silip süpürüp, yerle bir ederek.  Kızamık, çiçek gibi hastalık salgınlarına neden olarak.  Hudutsuz, utanç verici bir kıyım.

Yerlilerin yüzyıllara dayanan kültürleri gereği kurmuş oldukları çok verimli bir tarım düzeni var.  Ustaca işlenmiş hudutsuz tarlalar ve yetiştirilen ekinler.  Avrupalının müdahalesi bu ortamı allak bullak ediyor.  Eski tarım alanları (binlerce metrekarelik hudutsuz araziler) zamanla boş kalıyor.  Buralarda vahşi otlanma ve ağaçlanma başlıyor.  Bunun garip bir sonucu beliriyor.  Kocaman kıtayı adeta kaplamaya başlayan bitki örtüsü atmosferdeki karbondioksiti durmadan emmeye başlıyor.

Sonuç bizlere şaşırtıcı geliyor; çünkü iklim değişimi söz konusu.  Ama ısınma olarak değil, soğuma olarak.  Şimdiki küresel ısınmanın tersine küresel soğuma başlıyor.  İnsanların neden olduğu bir iklim değişimi.

Bu soğuma dönemi bilinen bir olgu aslında.  Tarih kitaplarında adı “Küçük Buz Çağı” diye geçiyor.

 

Birkaç yüzyıl sürmüş.  Örneğin Londra’da Thames ırmağı sürekli donmuş, buz tutmuş.

Araştırmacılar çok başka yerlerde olup bitenlere de eğilmişler.  Örneğin kutuplardaki buzlarda görülen donmuş birikimlere.  Bilimsel ayrıntılara girmeyelim.  Ama anlaşılıyor ki, Amerika kıtasında görülen yüzyıllık soğuma bütün dünyanın iklimini vurmuş.  Yeryüzünün her bir yanında kütlesel ölümlere neden olarak.

Analizler küresel soğumanın büyük ölçüde tarım sistemindeki aşırı ve hızlı değişimle ilgili olduğunu gösteriyor.

Hani şimdilerde birileri, örneğin (petrolcü ve benzerlerinin adeta sözcülüğüne soyunmuş olan) Donald Trump, “Küresel ısınmaya insan faaliyetleri neden olmamıştır.  Kendiliğinden oluşmuştur bunlar.” falan diyorlar ya!  Sözünü ettiğimiz bu tarihi oluşum tam tersini ispatlıyor.

KAYNAK : Atila Alpöge, Ekogazete, 6.2.2019 / Yararlanılan kaynak: Jonathan Amos, BBC, 31.1.2019-https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0277379118307261

BÜLENT ÖZGEN-HABER MERKEZİ