Küresel Fosfor Kirliliği

/ 7 Ocak 2019 / / yorumsuz

Mekonnen ve Hoesktra adlı bilimcilerin, “Water Resources Research” adlı dergide  yayımladıkları bulgular, dünyanın  tatlı su ekosistemlerinin alarm verdiğini ortaya koyuyor.

Küresel Fosfor Kirliliği

Dünyadaki tatlı su kaynaklarının  yüzde 38’i hali hazırda  aşırı fosfor zenginliği nedeniyle, toksik alg patlaması nın tehdidi altında.Alg patlamaları içme suyunun kaynaklarının yanısıra tatlı su  ekosistemlerini de tahrip ediyor.

Dünyada atmosferdeki fosfor (P)  miktarı oldukça az; çoğunlukla minarel halinde karalarda bulunur, çözünme ve parçalanma yoluyla  okyanuslara kadar ulaşabilir. Toprakta bitkilerin kullanabileceği fosfor  miktarı da kısıtlı; zira çözünmeyen  bir biçimde  kayalarda  hapis olmuş durumda. Toprakta fosfor eksikliğini gidermek için  çoğunlukla  endüstri kaynaklı  gübreler  bitki beslemede kullanılır. Bitkiler  o yıl içerisinde  verilen fosforu tüketirken  kalanı “artık fosfor” olarak toprakta birikir.

“Artık fosfor” az bir kısmı  fosfat biçimde  suda çözünürken  bunun yüzde 70-95’lik  kısmı b granül biçimde tatlı su kaynakları ve okyanusa ulaşır. Sanayi ve evsel kaynaklı  atıklar da  fosfor içeriği  açısından zengindir.

Kanalizasyon, tarım,bendüstri gibi fosfor kaynaklarının dünya ekosistemlerine  oluşturduğu baskıyı  takip eden bilimciler, 2002-2012 yılları arasında  yılda 1.47 gigaton fosforun  evsel kullanım, endüstri  ve zirai kaynaklı oluştuğunu ve tatlı sulara karıştığını hesaplıyor. Endüstri ve evsel kullanım   kaynaklı  fosfor küresel kirliliğin yüzde 58’ini oluştururken onu yüzde 38 ile zirai faaliyetler takip ediyor.

Dünyayı ençok kirleten uluslararası  birinciliği yüzde 30 ile Çin elinde bulundururken onu yüzde 8 ile Hindistan ve yüzde 7 ile ABD takip ediyor.

KAYNAK : Magma Dergisi

BÜLENT ÖZGEN-HABER MERKEZİ