MİKROSPORUM İNFEKSİYONLARI (Ringworm Hastalığı)

MİKROSPORUM İNFEKSİYONLARI (Ringworm Hastalığı)

Dermatofitozisler, başta Mikrosporum cinsi dermatofitlerin neden olduğu özellikle deri,saç, ve tırnakların kronik seyirli hayvan ve insanların zoonotik  (veya ters zoonotik) potansiyelli mantar infeksiyonlarıdır.

Bulaşma

Dermatofitozlar içinde kedi ve köpeklerde en sık rastlanılanları Mikrosporum cinsi mantarların yaptığı infeksiyonlardır. Özellikle kediler, Microsporum canis türünün bulaşmasında ve yayılmasında önemli role sahiptir. Kedilerdeki deri mikozlarının % 90’ nı, köpeklerdeki deri mikozlarının % 50’si M.canis’ e bağlı oluşur. Sık tüylü ve klinik olarak sağlıklı görünen hayvanlarda, özellikle kedilerde, M.canis infeksiyonunun latent seyretmesi bulaşmada en önemli faktördür.Bu durum klinik infeksiyondan daha çok görülür.Hayvan sahipleri,hayvan bakıcıları,pet shoplar,hayvan barınakları,hayvanat bahçeleri, Veteriner Hekimler, çiftçiler ve özellikle çocuklar, kediler başta olmak üzere hayvanlarla yakın teması olanlar risk altındadır. Hayvanlar biribirlerine sürtünerek, tüy ve deri döküntüleri ile hastalığı bulaştırırlar. Ayrıca hijyen kurallarına uyulmadan yapılan traşlar bulaşmada en önemli faktörlerdendir.

Bulgular

Bu hastalıkta  deri üzerinde,özellikle kılların deri yüzeyinin 3-5 mm üzerinde kırılması ile ortaya çıkan yuvarlak ya da oval (ringworm) kaşıntılı,kepekli yüzeysel lezyonlar (kaba, genellikle kabuğa benzer görünümlü, dokununca yağlı hissi veren) vardır.

İnsanlarda boyun, ense, yanak, el gibi bölgelerde halka şeklinde hayvanlardakine benzer lezyonlar görülür.Ayrıca baş bölgesinde saç diplerinde tek veya çok sayıda mercimek büyüklüğünden madeni para büyüklüğüne kadar değişen yuvarlak,oval lezyonlar görülebilir (Tinea capitis).

Ayırıcı Tanı

Hayvan ve insanlarda en çok uyuz veya egzama gibi hastalıklarla karışır.

Teşhis

Lezyonlu bölgeden alınan materyalden (kıl,deri kazıntısı ) laboratuvarda etken izolasyonu yapılmalıdır. Ayrıca M.canis ile infekte kedilere “ Wood Lambası” ile de tanı konabilir. Bu dermatofit türü UV ışığı altında yeşilimsi floresan verir.

Tedavi ve Korunma

Pomad ve ağızdan alınan antifungal ilaçlarla hem hayvanlar hem de insanlar tedavi olur. Kedilerde kullanılan aşısı mevcuttur. Hasta hayvanlar diğerlerinden mutlaka ayrılmalı, kullandığı malzemeler dezenfekte edilmelidir.

Tedavi Veteriner Hekim kontrolünde ve onun önerdiği şekilde yapılmalıdır.

Dengeli besleme ve hijyen kurallarına uyma hastalıklardan korunmada en önemlidir.

Unutulmamalıdır ki; teşhis konulmadan ve Veteriner Hekimin kontrolü dışında uygulanan bilinçsiz ilaç kullanımı mantar hastalıkları dışında birçok hastalığı da tetikler.

Etiketler
Prof. Dr. Banur BOYNUKARA

Namık Kemal Üniveritesi Veterinerlik Fakültesi Öğretim Görevlisi. Derneğimizin Bilim Komisyonu ve Doğanın Sesi dergisi editör kurulu üyesidir.