Sürdürülebilir Mobilite İnisiyatifi’nin 3. Yuvarlak Masa Toplantısı Düzenlendi

Toplantıda mobilite alanında yaşanan dönüşümün yalnızca teknolojik değil; aynı zamanda ekonomik, hukuki ve operasyonel boyutlarıyla ele alınması gerektiğini bir kez daha ortaya koymuştur. Elektrikli, bağlantılı ve otonom araçların yaygınlaşmasıyla birlikte mobilite kavramı, klasik anlamda bir ulaşım meselesi olmaktan çıkarak veri, yazılım ve hizmet odaklı bütüncül bir ekosisteme dönüşmektedir. Bu dönüşüm, sigorta sektörünü de doğrudan etkilemekte; araç sahipliği temelli geleneksel yaklaşımlar yerini kullanım ve risk odaklı, daha dinamik modellere bırakmaktadır.

Yeni mobilite yapısı ile birlikte riskin doğasında da belirgin bir değişim yaşanmaktadır. Geçmişte ağırlıklı olarak bireysel ve tekil riskler üzerinden kurgulanan sigorta sistemleri, artık daha karmaşık ve birbirine bağlı sistemik riskleri yönetmek durumundadır. Özellikle yazılım hataları, siber güvenlik açıkları ve bağlantılı araç altyapısından kaynaklanan riskler, yalnızca bireysel hasarları değil, daha geniş ölçekli etkileri beraberinde getirebilmektedir. Bu durum, sigorta ürünlerinin yanı sıra hasar yönetimi, reasürans yapıları ve sorumluluk rejimlerinin de yeniden ele alınmasını zorunlu kılmaktadır.

Öte yandan, sahadaki mevcut veriler, elektrikli araçlara geçiş sürecinin beklenenin aksine bazı operasyonel zorlukları da beraberinde getirdiğini göstermektedir. Hasar frekansının ve hasar maliyetlerinin yüksek seyretmesi; servis altyapısının henüz yeterince gelişmemiş olması, teknik uzmanlık eksiklikleri ve yedek parça tedarik süreçlerindeki aksaklıklarla doğrudan ilişkilidir. Bu tablo, teknolojik dönüşüm kadar, bu dönüşümü destekleyecek ekosistem unsurlarının da eş zamanlı olarak gelişmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Küresel ölçekte bakıldığında, otonom araçlar ve yeni mobilite sistemlerine yönelik regülasyon yaklaşımlarının farklılık gösterdiği görülmektedir. Asya’da daha esnek ve mevcut mevzuatın yorumlanmasına dayalı bir uygulama pratiği öne çıkarken, bu yaklaşım inovasyonu teşvik etmekle birlikte hukuki belirsizlikleri de beraberinde getirmektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nde ise eyalet bazlı düzenlemeler, yerel ihtiyaçlara göre şekillenen ve rekabetçi bir yapı sunmakta; ancak bu durum, uyum süreçlerinde parçalı bir görünüm yaratmaktadır. Avrupa’da ise daha temkinli, standartizasyon ve veri koruma odaklı bir yaklaşım benimsenmekte; bu sayede hukuki öngörülebilirlik ve kullanıcı güvenliği güçlendirilirken, uygulamaya geçiş süreçleri daha kontrollü ilerlemektedir.

Türkiye açısından değerlendirildiğinde, mevcut yaklaşımın Avrupa modeline yakınsadığı; ancak henüz gelişim aşamasında olduğu görülmektedir. Otonom araçlar ve yeni mobilite sistemleri bakımından sorumluluk rejiminin netleştirilmesi, sigorta yükümlülüklerinin yeniden tanımlanması ve veri işleme süreçlerinin açık bir çerçeveye kavuşturulması önemli bir ihtiyaç olarak öne çıkmaktadır. Bu alanlarda yapılacak düzenlemelerin, yalnızca sektörel ihtiyaçları değil, aynı zamanda kullanıcı güvenliği ve sürdürülebilirlik hedeflerini de gözeten bütüncül bir perspektifle ele alınması gerekmektedir.

Sonuç olarak, mobilite ekosisteminde yaşanan dönüşüm; sigorta, teknoloji ve hukuk alanlarının artık birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu çok katmanlı yapının sağlıklı şekilde yönetilebilmesi için disiplinler arası iş birliği ve ileriye dönük stratejik planlama kritik önem taşımaktadır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen toplantının, farklı bakış açılarını bir araya getirerek önemli bir tartışma zemini oluşturduğu değerlendirilmektedir.